Βιοψία Μαστού με Κόπτουσα Βελόνα

Η υπερηχογραφική βιοψία μαστού είναι μια ελάχιστα επεμβατική ιατρική πράξη η οποία μπορεί να αναγνωρίσει αλλοιώσεις του μαστού.

Η βιοψία μαστού γίνεται με τη βοήθεια υπερήχων, ώστε ο γιατρός να λάβει με ακρίβεια ένα μικρό δείγμα ιστού από την περιοχή που χρειάζεται έλεγχο. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να διαπιστωθεί αν μια αλλοίωση είναι καλοήθης ή κακοήθης και να δοθεί μια σαφής διάγνωση.

Η εξέταση πραγματοποιείται όταν χρειάζεται πιο αναλυτικός έλεγχος ενός ευρήματος ωστόσο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει καρκίνος.

Τι είναι η υπερηχογραφική βιοψία μαστού

Η υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη βιοψία είναι συχνά πρώτη επιλογή διαδερμικής βιοψίας όταν η ύποπτη αλλοίωση είναι ορατή στον υπέρηχο. Η μέθοδος επιτρέπει τη λήψη δείγματος από συγκεκριμένο σημείο του μαστού με μεγάλη ακρίβεια.

Αν η αλλοίωση δεν είναι ορατή στον υπέρηχο μαστού, η βιοψία πρέπει να πραγματοποιείται στερεοτακτικά (υπό μαστογραφική καθοδήγηση) ή με τη βοήθεια της μαγνητικής τομογραφίας.

Με τη βοήθεια της υπερηχογραφικής καθοδήγησης τοποθετείται η ειδική βελόνα ακριβώς στο σημείο της αλλοίωσης. Στη συνέχεια ακολουθεί η λήψη δείγματος ιστού από την αλλοίωση. Τα τεμάχια ιστού που λαμβάνονται αποστέλλονται για ιστολογική εξέταση σε εξειδικευμένο παθολογοανατόμο.

Η ιστολογική εξέταση μας παρέχει ακριβή διάγνωση και επιτρέπει τον σχεδιασμό του θεραπευτικού πλάνου.

Πότε χρειάζεται βιοψία μαστού

Βιοψία μπορεί να χρειαστεί όταν υπάρχει απεικονιστικό εύρημα που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί με ασφάλεια ως καλόηθες, όταν υπάρχει ψηλαφητό ογκίδιο με αυξητική τάση ή όταν υπάρχουν ύποπτες αλλαγές στη θηλή ή στο δέρμα. Ένδειξη βιοψίας έχει οποιαδήποτε αλλοίωση έχει ύποπτα χαρακτηριστικά στον κλινικό ή και απεικονιστικό έλεγχο και έχει χαρακτηριστεί ως BIRADS 4.

Η βιοψία μαστού μπορεί να διαπιστώσει με ακρίβεια αν μια βλάβη είναι καλοήθης ή κακοήθης. Η ιστολογική εξέταση επιτρέπει ασφαλή διάγνωση ενώ η ανοσοϊστοχημεία παρέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τον όγκο και μας επιτρέπει να σχεδιάσουμε με ακρίβεια το θεραπευτικό πλάνο.

Η βιοψία πρέπει να πραγματοποιείται πριν από το χειρουργείο καθώς σε συγκεκριμένους κακοήθεις όγκους προτείνεται η προεγχειρητική συστηματική (νεοεπικουρική) θεραπεία ενώ σε πολλές περιπτώσεις που η ιστολογική εξέταση δείξει ότι ένα ογκίδιο είναι καλόηθες μπορεί να αποφευχθεί το χειρουργείο.

Τύποι βιοψίας μαστού με καθοδήγηση

Core needle βιοψία

Η core needle βιοψία (CNB) λαμβάνει μικρά δείγματα ιστού με κόπτουσα βελόνη και έχει υψηλή διαγνωστική ακρίβεια. Αποτελεί τη καλύτερη επιλογή για τη διάγνωση αλλοιώσεων του μαστού αλλά και για την ιστολογική εξέταση ύποπτων λεμφαδένων. Πραγματοποιείται στο ιατρείο με τοπική αναισθησία, υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση.

FNA βιοψία

Η FNA λαμβάνει κυτταρολογικό υλικό με λεπτή βελόνα. H FNΑ πραγματοποιείται συνήθως σε κυστικά μορφώματα, όπου λαμβάνονται κύτταρα για κυτταρολογική εξέταση. Το μειονέκτημα της μεθόδου είναι ότι συλλέγει μόνο κύτταρα και όχι ιστό, οπότε πολλές φορές η διάγνωση δεν είναι ακριβής.

Vacuum–assisted βιοψία

Η vacuum-assisted βιοψία παρέχει μεγαλύτερα δείγματα ιστού. Η στερεοτακτική βιοψία υπό μαστογραφικό έλεγχο ή βιοψία υπό μαγνητική τομογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν η βλάβη δεν είναι κατάλληλα ορατή στον υπέρηχο. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, με τη βοήθεια της vacuum-assisted βιοψίας μπορεί να αφαιρεθούν πλήρως μικρές βλάβες χωρίς να χρειάζεται χειρουργείο.

Core needle βιοψία μαστού: η πιο συχνή μέθοδος

Η βιοψία με κόπτουσα βελόνη (Core needle biopsy, CNB) είναι η μέθοδος εκλογής για διερεύνηση ύποπτων αλλοιώσεων του μαστού που είναι ορατές στον υπέρηχο. Η βιοψία με κόπτουσα βελόνη αφαιρεί συμπαγές κομμάτι ιστού, τα ιστοτεμάχια αποστέλλονται για ιστολογική εξέταση, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει ακριβής ιστολογική ταξινόμηση και πλήρης ανοσοϊστοχημικός έλεγχος.

Για αυτόν τον λόγο η CNB παρέχει σαφώς πιο αξιόπιστη εικόνα σε σχέση με την απλή κυτταρολογική εξέταση (FNA) και επιτρέπει τον σχεδιασμό του θεραπευτικού πλάνου.

Η διαγνωστική ακρίβεια της core βιοψίας μαστού είναι πολύ υψηλή και αναφέρεται σε ποσοστά άνω του 97%. Όταν πραγματοποιείται από έμπειρο μαστολόγο,  μπορεί να γίνει ακόμα και σε αλλοιώσεις λίγων χιλιοστών με απόλυτη ακρίβεια.

Πώς γίνεται η υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη βιοψία

Η βιοψία μαστού πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία στο ιατρείο. Η διαδικασία συνήθως διαρκεί περίπου 15-30 λεπτά, ανάλογα με την περίπτωση.

• Αρχικά εντοπίζεται η αλλοίωση στον υπέρηχο και τοποθετείται η ασθενής στο εξεταστικό κρεβάτι σε ύπτια θέση με τρόπο που να διευκολύνει τη λήψη της βιοψίας.
• Πραγματοποιείται αποστείρωση του δέρματος και χορηγείται τοπική αναισθησία για να είναι η διαδικασία ανώδυνη.
• Στη συνέχεια εισέρχεται η ειδική βελόνα που τοποθετείται ακριβώς στην αλλοίωση με τη βοήθεια του υπερήχου και ακολουθεί η λήψη των δειγμάτων. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αποθηκεύονται φωτογραφικά στιγμιότυπα που επιβεβαιώνουν τη σωστή θέση της βελόνας.
• Μετά τη λήψη των δειγμάτων ασκείται πίεση στο σημείο και στη συνέχεια τοποθετείται ειδικό επίθεμα, το οποίο αφαιρείται την επόμενη μέρα. Δεν τοποθετούνται ράμματα καθώς η βελόνα που χρησιμοποιείται για τη διαδικασία είναι λεπτή και δεν γίνεται τομή στο δέρμα.

Προετοιμασία πριν από τη βιοψία μαστού

Η προετοιμασία πριν από τη βιοψία είναι πολύ απλή. Πριν πραγματοποιηθεί η βιοψία πρέπει να ενημερώνεται ο γιατρός για φάρμακα, αντιπηκτικά, αλλεργίες και προηγούμενα προβλήματα αιμορραγίας. Η διακοπή ή τροποποίηση φαρμάκων γίνεται μόνο μετά από ιατρική οδηγία.

Συγκεκριμένα αντιπηκτικά πρέπει να διακοπούν προσωρινά για να μπορεί να γίνει η βιοψία χωρίς κίνδυνο αυξημένης αιμορραγίας.

Η ασθενής μπορεί να φορέσει άνετα ρούχα και να έχει συνοδό αν αισθάνεται άγχος.

Τι να περιμένετε κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά

Η τοπική αναισθησία μειώνει τον πόνο κατά τη βιοψία. Η ασθενής μπορεί να αισθανθεί κατά τη διάρκεια της βιοψίας πίεση, τράβηγμα ή ελαφρύ κάψιμο, αλλά η διαδικασία συνήθως δεν είναι επώδυνη.

Η υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη βιοψία δεν απαιτεί νοσηλεία και πραγματοποιείται στο ιατρείο. Συχνές ήπιες ενοχλήσεις μετά τη βιοψία μπορεί να είναι μικρό αιμάτωμα ή ευαισθησία. Μετά τη βιοψία προτείνεται η λήψη αναλγητικού φαρμάκου για να μειωθούν οι ενοχλήσεις.

Για να γίνει η βιοψία δεν απαιτείται κανονική τομή. Χρειάζεται μόνο μία μικρή οπή στο δέρμα για να μπορέσει να εισέλθει η βελόνα βιοψίας. Επομένως, δεν  χρειάζονται ράμματα ενώ μετά το τέλος της βιοψίας τοποθετείται επίθεμα που μπορεί να αφαιρεθεί την επόμενη ημέρα.

Φροντίδα μετά τη βιοψία και σημεία που χρειάζονται επικοινωνία

Μετά τη βιοψία είναι καλό η ασθενής να αποφύγει την έντονη άσκηση ή άρση βάρους για περίπου 24-48 ώρες. Ήπια ευαισθησία ή μικρό αιμάτωμα είναι πολύ συχνές ενοχλήσεις μετά τη βιοψία, οι οποίες υποχωρούν μετά από λίγες μέρες. Χρήσιμο είναι να φοράει η ασθενής μετά τη βιοψία ένα στενό αθλητικό υποστηρικτικό σουτιέν, για να μειωθεί ο κίνδυνος αιματώματος.

Σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες, όμως πρέπει να υπάρχει επικοινωνία με γιατρό αν εμφανιστεί:

• έντονη αιμορραγία από το σημείο εισόδου της βελόνας
• αιμάτωμα που αυξάνεται σε μέγεθος
• αυξανόμενος πόνος
• πυρετός
• ερυθρότητα
• οίδημα που επιδεινώνεται

Η πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκής είναι πολύ μικρή και οι γυναίκες μετά από τη βιοψία επανέρχονται αμέσως στην καθημερινότητά τους.

Πότε βγαίνουν τα αποτελέσματα και τι μπορεί να δείξουν

Η βιοψία πραγματοποιείται όταν μία αλλοίωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί με βεβαιότητα ως καλοήθης. Τα τεμάχια ιστού αποστέλλονται μετά τη βιοψία για ιστολογική εξέταση. Τα αποτελέσματα της βιοψίας είναι συνήθως διαθέσιμα σε 3-7 εργάσιμες ημέρες.

Στις περιπτώσεις που διαπιστωθεί κακοήθεια, δηλαδή καρκίνος του μαστού, μπορούν να πραγματοποιηθούν όλες οι απαραίτητες εξετάσεις και πλήρης ανοσοϊστοχημικός έλεγχος, δίνοντας μας όλα τα απαραίτητα στοιχεία που χρειαζόμαστε για να σχεδιάσουμε τα επόμενα βήματα.

Αν το αποτέλεσμα της βιοψίας είναι ασαφές ή δεν συμφωνεί με την απεικονιστική εικόνα, μπορεί να χρειαστεί επανάληψη βιοψίας ή χειρουργική βιοψία. Όταν η βιοψία πραγματοποιείται από έμπειρο ιατρό μπορεί να γίνει ακόμη και σε ευρήματα λίγων χιλιοστών.

Κίνδυνοι και πιθανές επιπλοκές

Η βιοψία μαστού είναι πολύ ασφαλής και οι σοβαρές επιπλοκές από τη βιοψία μαστού είναι πολύ σπάνιες.

Οι πιο συχνές ήπιες επιπλοκές είναι:

• το αιμάτωμα
• η μικρή αιμορραγία
• η τοπική ευαισθησία

Σπάνια μπορεί να χρειαστεί επανάληψη της βιοψίας όταν το αποτέλεσμα δεν είναι σαφές ή δεν συμφωνεί με τα απεικονιστικά ευρήματα.

Η εμπειρία του γιατρού στη βιοψία μαστού είναι καθοριστικής σημασίας καθώς μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών όπως η αιμορραγία ενώ μειώνει και την πιθανότητα ψευδώς αρνητικού αποτελέσματος.

Κόστος υπερηχογραφικής βιοψίας μαστού και τι επηρεάζει την τιμή

Το κόστος της υπερηχογραφικής βιοψίας όταν εκτελείται ιδιωτικά μπορεί να επηρεάζεται από διαφορετικούς παράγοντες όπως:

• τον τύπο της βιοψίας
• τον αριθμό των δειγμάτων
• τη χρήση ειδικού εξοπλισμού
• την ιστολογική εξέταση
• πιθανές επιπλέον αναλύσεις όπως π.χ. ο ανοσοϊστοχημικός έλεγχος

Η τελική ενημέρωση πρέπει να γίνεται πριν από την πράξη, με βάση την περίπτωση της ασθενούς.

Εξειδικευμένη υπερηχογραφική βιοψία μαστού

Η απόφαση για βιοψία πρέπει να βασίζεται στο ιστορικό, στην κλινική εξέταση, στα απεικονιστικά ευρήματα και στη συνολική εκτίμηση του μαστού. Κάθε εύρημα πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα και όπου υπάρχει σαφής ένδειξη συστήνεται η βιοψία.

Ο Δρ. Αργύριος Ανδρίκος διαθέτει εξειδίκευση στην υπερηχογραφία μαστού (DEGUM II) και εμπειρία στη μαστολογική αξιολόγηση και στη διαχείριση ευρημάτων μαστού. Η μεγάλη εμπειρία τόσο στον υπέρηχο όσο και στην υπερηχογραφική βιοψία καθιστά δυνατή τη λήψη βιοψίας ακόμα και από ευρήματα που είναι μόλις λίγα χιλιοστά.