Πρόπτωση Μήτρας & Πυελικών Οργάνων
Η πρόπτωση μήτρας και πυελικών οργάνων είναι η χαλάρωση των μυών του πυελικού εδάφους, με αποτέλεσμα η μήτρα ή άλλα όργανα να υποχωρούν προς τον κόλπο.
Ιατρική επιμέλεια: Δρ. Δημήτριος Ανδρίκος Γυναικολόγος-Χειρουργός · Θεσσαλονίκη
Πρόπτωση Μήτρας
Η πρόπτωση μήτρας και πυελικών οργάνων είναι η προβολή οργάνων της πυέλου μέσα στον κόλπο ή έξω από τον κόλπο. Είναι μια πολύ συχνή καλοήθης πάθηση η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί με διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές. Η πρόπτωση συνήθως εμφανίζεται μετά την εμμηνόπαυση και μπορεί να μην έχει καθόλου συμπτώματα.
Η πρόπτωση πυελικών οργάνων επηρεάζει τη μήτρα, την ουροδόχο κύστη, το ορθό ή το λεπτό έντερο ή συνδυασμό αυτών.
Αυτό που ουσιαστικά συμβαίνει είναι οτι χαλαρώνουν οι μύες των συνδέσμων και της λεκάνης. Η χαλάρωση αυτή οδηγεί σε ανεπαρκή στήριξη των οργάνων και σε μετατόπιση της μήτρας, της ουροδόχου κύστης ή του ορθού προς τα κάτω, μέσα στον κόλπο.
Ποιες μορφές πρόπτωσης υπάρχουν και ποια όργανα επηρεάζουν
Οι πιο συχνές μορφές πρόπτωσης είναι:
Κυστεοκήλη: Είναι η πρόπτωση της ουροδόχου κύστης
Ορθοκήλη: Όταν προβάλλει το ορθό (τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου)
Πρόπτωση μήτρας: Επηρεάζει την μήτρα
Εντεροκήλη: Είναι η πρόπτωση του λεπτού εντέρου η οποία συμβαίνει συνήθως μετά από υστερεκτομή
Ολική πρόπτωση: Πρόκειται για προχωρημένη περίπτωση πρόπτωσης όπου τα όργανα μπορεί να προβάλλουν και εκτός του κόλπου με αποτέλεσμα να δημιουργείται πολλές φορές ένα αίσθημα πίεσης ή ξένου σώματος στον κόλπο και οι γυναίκες να δυσκολεύονται να καθίσουν
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο πρόπτωσης μήτρας και πυελικών οργάνων
Η πρόπτωση μήτρας και πυελικών οργάνων μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων.
Οι κυριότεροι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο πρόπτωσης είναι:
- Οι κολπικοί τοκετοί, η πολυτοκία και το οικογενειακό ιστορικό, με μελέτες να έχουν δείξει ότι η κληρονομικότητα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόπτωσης
- Η ηλικία, καθώς η εμμηνόπαυση και η έλλειψη ορμονών επηρεάζουν την ελαστικότητα των ιστών
- Η παχυσαρκία και η χρόνια αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης όπως η συχνή άρση βαρών, η χρόνια δυσκοιλιότητα και ο χρόνιος βήχας
Όλες οι μορφές πρόπτωσης είναι αποτέλεσμα εξασθένισης των μυών και συνδέσμων του πυελικού εδάφους. Για αυτό και οι περισσότερες γυναίκες έχουν συνδυασμό πρόπτωσης και σπανιότερα με πρόπτωση μόνο ενός οργάνου.
Πρόπτωση μήτρας: Συμπτώματα
Πολύ συχνά ακόμη και προχωρημένες μορφές πρόπτωσης δεν παρουσιάζουν σύμπτωματα και δεν χρειάζονται κάποια θεραπεία. Ωστόσο, μερικά από τα πιο συχνά συμπτώματα πρόπτωσης είναι:
- Το αίσθημα βάρους στον κόλπο ή μια αίσθηση ξένου σώματος, το οποίο γίνεται πιο έντονο κατά τη διάρκεια της ημέρας ή μετά από σωματική άσκηση
- Η συχνουρία, το αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης που οδηγεί σε αλλαγές στάσης του σώματος κατά την ούρηση για καλύτερη κένωση, καθώς και οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις λόγω κατακράτησης ούρων, συχνά συνυπάρχουν και ενδέχεται να συνοδεύονται από επεισόδια ακράτειας
- Η δυσκοιλιότητα και ο πόνος στη μέση
Πώς αξιολογείται η σοβαρότητα της πρόπτωσης
Η σοβαρότητα της πρόπτωσης μήτρας και πυελικών οργάνων δεν κρίνεται μόνο από την ανατομική εικόνα αλλά κυρίως από τα συμπτώματα, την επίδραση στην καθημερινότητα καθώς και τη σεξουαλική λειτουργία.
Κλινικά, η πρόπτωση σταδιοποιείται σε 4 στάδια, αναλόγως αν τα όργανα βρίσκονται ακόμη εντός του κόλπου, στο ύψος της εισόδου του κόλπου ή εκτός του κόλπου.
Πώς γίνεται η διάγνωση ασθενούς με πρόπτωση μήτρας
Όλη η διαδικασία της διάγνωσης ξεκινάει από ένα λεπτομερές γυναικολογικό και γενικό ιατρικό ιστορικό ώστε να εντοπιστούν οι κίνδυνοι και συμπτώματα που θα μπορούσαν να συνδέονται με πρόπτωση μήτρας και πυελικών οργάνων.
Για την διάγνωση η ασθενής υποβάλλεται σε πλήρη κλινική γυναικολογική εξέταση. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο γυναικολόγος ζητά από την ασθενή να πιέσει τους μυες της προκειμένου να εκτιμηθεί αν υπάρχει πρόπτωση πυελικών οργάνων ή ακράτεια ούρων.
Έπειτα ακολυθεί το σύστημα POP-Q. Το σύστημα αυτό είναι ένα ανατομικό εργαλείο το οποίο χρησιμοποιούν γυναικολόγοι ώστε να έχουν μια αντικειμενική αξιολόγηση της πρόπτωσης.
Εφόσον υπάρχουν ουρολογικά ή εντερικά συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματικός έλεγχος όπως ουροδυναμική εξέταση ή γαστροεντερολογική εκτίμηση.
Πρόπτωσης μήτρας: Μέθοδοι Αντιμετώπισης
Συντηρητική αντιμετώπιση χωρίς χειρουργείο
Η συντηρητική αντιμετώπιση της πρόπτωσης πυελικών οργάνων είναι ιδανική όταν δεν υπάρχουν έντονα συμπτώματα και σε ήπια ή μέτρια πρόπτωση. Μερικές από τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους είναι:
- Ασκήσεις kegel: Οι ασκήσεις πυελικού εδάφους και οι ασκήσεις Κegel ενδυναμώνουν τους μύες του πυελικού εδάφους. Η εκμάθηση τους μπορεί να γίνει από εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή πυελικού εδάφους και αργότερα η ασθενής μπορεί να τις κάνει μόνη της.
- Κολπικοί πεσσοί: Η χρήση κολπικών πεσσών προσφέρει υποστήριξη στα πυελικά όργανα και αποτελεί καλή εναλλακτική του χειρουργείου. Για την χρήση κολπικών πεσσών απαιτείται αξιολόγηση από γυναικολόγο για επιλογή σωστού μεγέθους και συχνή αλλαγή.
- Αλλαγή τρόπου ζωής: Κάποιες άλλες μη επεμβατικές στο σώμα μέθοδοι είναι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής. Η απώλεια βάρους και η αλλαγή του lifestyle (διακοπή καπνίσματος, αποφυγή δυσκοιλιότητας, αποφυγή άρσης βαρών) δρουν υποστηρικτικά. Παράλληλα, η ορμονική υποκατάσταση με τη μορφή κολπικής κρέμας μπορεί επίσης να βοηθήσει στην καλύτερη αιμάτωση και ελαστικότητα των κολπικών ιστών.
Πότε χρειάζεται χειρουργική αποκατάσταση;
Η χειρουργική αποκατάσταση ενδείκνυται όταν η συντηρητική θεραπεία απέτυχε ή η πρόπτωση μήτρας ειναι σε προχωρημένο στάδιο.
Οι επιλογές αποκατάστασης είναι πολλές και διακρίνονται στις κολπικές και ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές μεθόδους με ή χωρίς πλέγμα.
Σε νεότερες γυναίκες με σεξουαλική δραστηριότητα η μέθοδος επιλογής είναι η λαπαροσκοπική/ρομποτική αντιμετώπιση.
Η επιλογή της χειρουργικής μεθόδου για πρόπτωση πυελικών οργάνων θα πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο χειρουργό –γυναικολόγο με εμπειρία σε όλες τις πιθανές τεχνικές και προσπελάσεις (κολπική, λαπαροσκοπική, ρομποτική). Έτσι, υπάρχει μεγαλύτερη ακρίβεια στην επιλογή μεθόδου αποκατάστασης.
Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι η ολική υστερεκτομή τις περισσότερες φορές δεν αποτελεί λύση του προβλήματος πρόπτωσης αλλά επιβαρύνει την κατάσταση, καθώς έτσι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο τράχηλος για την καθήλωση του πλέγματος.
Καινούργιες μέθοδοι αντιμετώπισης
Η μέθοδος αντιμετώπισης επιλέγεται εξατομικευμένα μετά από ενημέρωση της ασθενούς και επεξήγηση των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων κάθε μεθόδου.
Ο Δρ. Δημήτρης Ανδρίκος, γυναικολόγος στη Θεσσαλονίκη προτείνει:
Σε νεότερες γυναίκες με σεξουαλική δραστηριότητα, η αντιμετώπιση της πρόπτωσης αντιμετωπίζεται συχνά με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η λαπαροσκοπική ή ρομποτική αποκατάσταση, συνήθως με τη χρήση πλέγματος. Μέσω μικρών τομών στην κοιλιακή χώρα, επιτυγχάνεται η αποκατάσταση του πυελικού εδάφους με μειωμένη επιβάρυνση για τον οργανισμό.
Η λαπαροσκοπική και ρομποτική ιεροκολποπηξία, καθώς και η κτενοπηξία με πλέγμα, αποτελούν σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές με υψηλά ποσοστά επιτυχίας, που φτάνουν περίπου το 90% σε κατάλληλα επιλεγμένες ασθενείς, προσφέροντας παράλληλα σταθερά και μακροχρόνια αποτελέσματα.
Πρόκειται για απαιτητικές επεμβάσεις που προϋποθέτουν εξειδίκευση και εμπειρία στη χειρουργική του πυελικού εδάφους, ώστε να εξασφαλίζεται η σωστή επιλογή τεχνικής και η μέγιστη ασφάλεια για κάθε περίπτωση. Η ρομποτική προσέγγιση μπορεί, σε επιλεγμένα και πιο σύνθετα περιστατικά, να προσφέρει επιπλέον ακρίβεια και εργονομία στον χειρουργό.
Ανάρρωση, αποτελέσματα και πιθανές επιπλοκές
Η ανάρρωση εξαρτάται από τη μέθοδο και την έκταση της επέμβασης. Σε γενικές γραμμές μετά από ένα κολπικό ή λαπαροσκοπικό/ρομποτικό χειρουργείο η ανάρρωση είναι γρήγορη και η ασθενής μπορεί να επιστρέψει γρήγορα στην καθημερινότητα της.
Οι ασκήσεις πυελικού εδάφους, η ορμονική υποκατάσταση με τη μορφή κολπικής κρέμας καθώς και η αποφυγή παραγόντων που αυξάνουν την ενδοκοιλιακή πίεση βοηθούν στη διατήρηση του αποτελέσματος.
Πιθανές επιπλοκές:
- Σε χειρουργικές τεχνικές με πλέγμα πρέπει να γίνεται ενημέρωση για τους πιθανούς κινδύνους και επιπλοκές όπως διάβρωση του κόλπου και μόλυνση.
- Σε χειρουργικές τεχνικές χωρίς πλέγμα ο κίνδυνος υποτροπής είναι μεγάλος. Μετά τη θεραπεία, η επανεξέταση γίνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Εξατομικευμένη αξιολόγηση για πρόπτωση πυελικών οργάνων
Η θεραπευτική προσέγγιση καθορίζεται από τον τύπο και τον βαθμό της πρόπτωσης, τα συμπτώματα, την ηλικία, τη γενική κατάσταση υγείας, τη σεξουαλική δραστηριότητα, καθώς και τις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε ασθενούς, με στόχο την πλέον κατάλληλη και στοχευμένη αντιμετώπιση.
Σε περιπτώσεις που απαιτείται χειρουργική αποκατάσταση, η επέμβαση πρέπει να πραγματοποιείται από εξειδικευμένο γυναικολόγο με εμπειρία σε όλες τις τεχνικές, προκειμένου να επιλέγεται η βέλτιστη λύση για κάθε γυναίκα. Παράλληλα, είναι σημαντική η αποφυγή μεθόδων όπως η ολική υστερεκτομή για πρόπτωση μήτρας σε νέες γυναίκες, όταν δεν είναι απαραίτητη, που αργότερα μπορεί να δυσχεράνει την περαιτέρω αντιμετώπιση.
Για εξατομικευμένη αξιολόγηση και ολοκληρωμένο θεραπευτικό πλάνο, μπορείτε να απευθυνθείτε στον εξειδικευμένο γυναικολόγο Δρ. Δημήτρη Ανδρίκο για ραντεβού και εκτίμηση της περίπτωσής σας.
Συχνές Ερωτήσεις για την Πρόπτωση Πυελικών Οργάνων
Ναι, η πρόπτωση πολλές φορές είναι ασυμπτωματική. Τα κύρια συμπτώματα, όταν είναι φανερά είναι ένα αίσθημα βάρους, πίεση ή αίσθηση ξένου σώματος στον κόλπο.
Συνήθως η πρώτη αντιμετώπιση ειδικά σε ήπιες και μέτριες περιπτώσεις είναι η συντηρητική θεραπεία με ασκήσεις πυελικού εδάφους, ασκήσεις Kegel, κολπικό πεσσό, κολπική ορμονική κρέμα και αλλαγές στον τρόπο ζωής. Σε προχωρημένα στάδια, έντονα συμπτώματα και αποτυχία συντηρητικής αντιμετώπισης μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αποκατάσταση.
Η κυστεοκήλη αφορά την προβολή της ουροδόχου κύστης προς τον κόλπο, η ορθοκήλη το ορθό (παχύ έντερο) και η πρόπτωση μήτρας αφορά την κάθοδο της μήτρας. Συνήθως συνυπάρχουν περισσότερες από μία μορφές λόγω των ίδιων παραγόντων κινδύνου.
Όχι. Η ολική αφαίρεση της μήτρας γίνεται συνήθως σε κολπική επέμβαση σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους αποκατάστασης. Σε λαπαροσκοπική/ρομποτική προσέγγιση δεν πραγματοποιείται ολική υστερεκτομή πριν την αποκατάσταση. Σε ορισμένες περιπτώσεις πραγματοποιείται υφολική υστερεκτομή με διατήρηση τραχήλου, σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να επιλεγεί και διατήρηση της μήτρας ανάλογα με τα συμπτώματα, το βαθμό πρόπτωσης και την ηλικία.
Ο πεσσός είναι συχνά θεραπεία πρώτης γραμμής, ειδικά για γυναίκες που δεν επιθυμούν χειρουργείο ή όταν το χειρουργείο αντενδείκνυται. Όταν η συντηρητική θεραπεία αποτύχει ή όταν τα συμπτώματα είναι έντονα και η πρόπτωση προχωρημένη, ενδείκνυται η χειρουργική θεραπεία.
Υπάρχει πιθανότητα υποτροπής, η οποία είναι μικρότερη όταν χρησιμοποιείται πλέγμα. Οι γυναίκες πρέπει επίσης να προσέξουν τους επιβαρυντικούς παράγοντες όπως χρόνια δυσκοιλιότητα, παχυσαρκία ή έντονη καταπόνηση. Η σωστή παρακολούθηση και η φροντίδα του πυελικού εδάφους βοηθούν στη διατήρηση του αποτελέσματος.
Επικοινωνήστε μαζί μας
Κλείστε το ραντεβού σας με τον Δρ. Δημήτριο Ανδρίκο, εξειδικευμένο γυναικολόγο στη Θεσσαλονίκη, για πλήρη εκτίμηση και αντιμετώπιση.
Καλέστε μας!
